Tarot Reader thế hệ nào, điều đó không quan trọng. Quan trọng là thời nay, chúng ta thường xuyên nghe đến cụm từ “Tarot Reader Tik-tok-er” hoặc “Reader Toptop” (một danh xưng mà mình thường không muốn nhắc đến vì nó là cách gán nhãn cực kỳ nhạy cảm và một chiều) theo cách không mấy tốt đẹp. Đồng ý rằng sẽ có người “this” và người “that”, tuy nhiên bất kỳ “tiếng xấu đồn xa” nào cũng có nguyên do. Ở bài viết này, chúng ta sẽ không nói về những vấn đề của mạng xã hội hay cách mà Tarot Reader thế hệ mới bị lôi kéo theo những dạng content ngắn. Chúng ta sẽ chọn hiểu về thế hệ này như một cách đón nhận sự hiện diện của họ, hoặc đơn giản hơn là thay đổi một chút thế giới quan về Tarot của mình trước khoảnh khắc công nghệ lên ngôi.
1. Tarot Đang Trở Thành Một Loại “Content” Béo Bở Và Đáng Khai Thác
Không chỉ riêng nền tảng TikTok, hầu hết thời gian gần đây thì nội dung về Tarot đang được khai thác đa dạng trên mạng xã hội, bao gồm cả Facebook, Instagram, Youtube… Chỉ là chúng ta sẽ dễ dàng thấy trên nền tảng được nhiều người sử dụng nhất, cũng như tại đó chúng ta thấy rất nhiều loại nội dung có vấn đề, không hoàn toàn chính xác về mặt kiến thức. Nhưng nhìn chung, Tarot chính là loại “content” béo bở, đáng để khai thác và cực kỳ tiềm năng để hái ra tiền. Về mặt thương mại, xem bài Tarot hoàn toàn có thể giúp Tarot Reader – dù là người mới, người dùng lâu năm hay người dùng “ngỡ” mình đủ lâu năm, dễ hoạt động trong việc kiếm tiền, tự định giá từ giá siêu hạt dẻ tới giá siêu ảo ma.
Nếu xét theo bối cảnh mạng xã hội, rõ ràng đa phần chúng ta chọn tiêu thụ sản phẩm nội dung Tarot vì nhiều nhu cầu: Cần lấy cho riêng mình một thông điệp tương ứng với mong muốn trong lòng, nhanh chóng, đẩy cảm xúc lên cao với loạt ý niệm hợp thời điểm, đào sâu vào sự đồng cảm, đánh giá “đúng” dựa theo giai đoạn hiện hành. Chính vì vậy, nội dung về Tarot trên TikTok dần phát triển theo hướng tối ưu hóa cảm xúc thay vì tối ưu hóa tính chính xác. Thậm chí, có vẻ người làm nội dung hoàn toàn không cần để tâm đến tính đúng/sai vì vốn dĩ, cứ đặt vào câu “Thông điệp có thể sẽ đúng với bạn, hoặc không…” và “Nếu không đúng, xin hãy hoan hỉ bỏ qua video này…”. Nhờ đó, mọi đánh giá sai đi ngược lại với nội dung từ người tiêu thụ video kiến thức/thông điệp sẽ trở thành “tội đồ”, hoặc cứ đơn giản là lướt qua, không cần xem và cũng không thấy có giá trị để xem lại.
Đó là lý do vì sao những nội dung theo phong cách “Có một ai đó đang nhớ bạn da diết…”, “Người thuộc cung Lửa đang dõi theo bạn từ xa…” hay “Vũ Trụ gửi đến bạn thông điệp này nếu bạn vô tình nhìn thấy video…” đều cực kỳ thu hút, bởi chúng đánh trúng nhu cầu được quan tâm, được cảm thông, được chú ý về mặt cảm tình và xác nhận lại kỳ vọng ảo nào đó trong nội tâm của mọi người. Vấn đề bắt đầu phát sinh thế này, khi nội dung đang lên, điều đó cho thấy hiện tượng “Tarot Reader Tik-tok-er” bắt đầu trỗi dậy, giống như có hẳn một công ty bí ẩn nào đó sẵn sàng đào tạo những cỗ máy cố gắng nói cho hay, nói điều người khác muốn nghe chỉ để thu hút lượt follower.
Như bạn thấy đó, hệ quả của việc này chính là kiến tạo quy chuẩn sai về bài Tarot – hẳn là không chắc người làm nội dung có đủ nền tảng học thuật hay nghiên cứu biểu tượng, thậm chí là chọn nói những khía cạnh như copy – paste từ nhiều video tiền thân trước đó, học trộm từ nội dung của nhau, những thông điệp tương tự, rồi chuyển qua mê tín dị đoan, xem âm, xem vong,… Các Tarot Reader ấy đang từng bước trở thành “những con gà đẻ nội dung” làm đầy nền tảng mạng xã hội, lượt thu hút càng cao thì phải tạo ra nhiều content thu hút, bất chấp hậu quả và đạo đức nghề nghiệp. Tarot Reader vốn cũng không thật sự có thước đo chuyên môn, nên điều này góp phần tạo ra hình ảnh không mấy tốt đẹp về thế giới nhỏ bé này – khi mà chúng ta bắt đầu bị gán nhãn rằng, Tarot là một bộ môn thiếu tính khoa học, thiếu chuyên môn và không sánh bằng tâm lý học. Thật đáng tiếc và đáng buồn thay…Tarot đã vô tình thành nội dung giải trí từ khi nào chẳng ai hay!
2. “Muốn Nói Gì Thì Nói” – Một Vấn Đề Cực Lớn
Chúng ta có câu: “Càng nói nhiều, càng nói nhảm và càng nói, lại càng thêm sai” sẽ phù hợp với những ai đang chọn hướng đi xây dựng nội dung về Tarot nhưng thực tế, bản thân không đủ mạnh về kiến thức, thiếu trải nghiệm nghề (hoặc nói dối về độ tuổi thật, số tuổi hành nghề). Đại chúng hóa Tarot hoàn toàn không sai, vì nếu Tarot là một bộ môn hoàn toàn phù hợp ở thời điểm mà tâm lý của mọi người luôn cần được củng cố bằng niềm tin thông điệp Vũ Trụ, thì Tarot đang làm tốt vai trò truyền dẫn năng lượng tích cực. Tuy nhiên, vấn đề sẽ nằm ở lòng tham, đói khát content tới mức ban đầu nói hay, sau đó nói nhiều thành ra bắt đầu ngỡ mình có quyền muốn nói gì thì nói, nói những điều sai trái rồi dần truyền tải sai tinh thần, kiến thức. Đúng nghĩa là, không hiểu mình đang nói gì, thành ra chọn nói theo cách mình hiểu, bị cái hiểu không có đúng!
Việc học rất quan trọng. Làm content về bộ môn thuần học thuật, kiến thức như Tarot lại cần phải cẩn trọng với lời mình nói. Bạn không thể nào làm nội dung Tarot nhưng trong đầu lại toàn ý niệm truyền tải bài Tarot theo nhiều hướng tiêu cực như sự xuất hiện của Devil là bị chơi bùa, bỏ ngải, Death lại là có người âm theo hãm hại, hoặc 3 of Swords lại là nghiệp duyên kiếp trước,…Không cần xét tính đúng/sai mà chỉ cần hiểu nếu ai chọn tin vào những điều này, chắc hẳn nhận thức của họ cũng chỉ thuộc tầm trung bình mà thôi. Một thời đại công nghệ, hiện thực lên ngôi mà bản thân vẫn ở đó tin vào những giá trị sai lệch về tư duy, hợp thức hóa mê tín dị đoan và gán ép Tarot vào những điều này thì đủ hiểu chúng ta không cùng trình độ!
Mọi thứ trở nên cực đoan, thần thánh hóa và đầy tính giật gân khi điều đáng buồn đó là… thuật toán của nền tảng mạng xã hội lại bơm thổi cho chúng bay xa hơn, nhiều người tương tác thì ngỡ thông tin đó đúng. Ở một thế giới mà có những người chỉ nghĩ mình xem qua Tiktok cũng đủ học được trăm kiến thức hơn là nghiêm túc đọc một quyển sách chính thống về học thuật thì đúng là đáng lo ngại đây. Điều mà ta quan tâm đang dần trở thành hiện thực khi “Tarot Reader Tik-tok-er” mọc lên như nấm, kèm theo đó là tư tưởng “cứ cầm bộ bài lên là đã trở thành Tarot Reader rồi” lan tỏa muôn nơi, rồi họ ít nghiên cứu sâu hơn, không tìm hiểu sự kiểm chứng, hoặc nếu có thì cũng chỉ một nguồn nào đó ất ơ. Thậm chí, nhờ Chatgpt kiểm chứng và tin tuyệt đối cũng là một lựa chọn…hợp lý với họ vì họ chỉ cần một cái gì đó xác nhận đại, còn thực tế thế nào thì không thể lên các nền tảng khác tìm hiểu thêm. Google không tính phí, tiếc là họ lại quên điều này!
Không phải ai mới học Tarot cũng có thể hiểu quá rõ về lịch sử hình thành các tựa bài cơ bản, cấu trúc dựa vào hệ thống nào, đó là lý do chúng ta cần tìm hiểu nhiều hơn không chỉ một quyển sách hay một nguồn thông tin. “Tarot Reader Tik-tok-er” lại chọn lan tỏa kiến thức bằng niềm tin rằng là, mình có khả năng, mình giỏi nói và mình có thể giúp người khác tỉnh thức với ba lời giải đáp mà bản thân nếu học Tiếng Anh đủ tốt, cũng hoàn toàn tự nghiên cứu được qua những bộ bài Oracle với kiến thức dễ tiếp cận. Một số Tarot Reader thậm chí còn chưa từng học nền tảng giải bài cơ bản, nhưng đã bắt đầu vào tổ chức khóa học dạy Tarot với muôn vài giá trên trời, nhưng nếu hỏi họ về chi phí thì họ chọn sử dụng hàng tá video họ từng làm để minh chứng cho khả năng của họ – vốn không thuộc về sự xác nhận đúng/sai nào cả, mọi thứ chỉ là tương tác qua nền tảng mạng xã hội. Thật nể khi cũng có người tin tưởng và trao cho họ số tiền để họ dạy mình, nhờ vậy mới thấy, “muốn nói gì thì nói” vậy chứ kiếm tiền còn dễ hơn đi làm công ăn lương.
3. Mạng Xã Hội Chưa Bao Giờ Là “Thủ Phạm
Nói một cách công tâm thì mọi người sẽ dần hiểu rõ mọi nền tảng mạng xã hội chưa bao giờ là “thủ phạm”. Nếu nói TikTok là tập hợp của thế hệ “lẩu thập cẩm” của Tarot thì nó sẽ đúng vì nó là nơi người ta chọn đầu tư vào nội dung, chứ nó không thuộc về phạm trù là do nền tảng đó tệ hại. Thậm chí, kênh dẫn đến sự tương tác, đón nhận nội dung tốt vẫn luôn là những nền tảng mạng xã hội này. Cái khó mà “Tarot Reader Tik-tok-er” đang phải đối mặt chính là cảm giác muốn tăng cường tương tác, muốn trở thành người nổi tiếng và được công nhận về khả năng. Có thể khẳng định, họ tồn tại được vì họ có thể tạo ra content nhanh chóng, lượt tương tác tốt, họ có mục tiêu ban đầu chính là trao gửi thông điệp cần thiết cho ai đang gặp khó khăn về tâm lý. Mục đích ban đầu lúc nào cũng tốt, cho đến khi áp lực tăng cao khi mình phải tranh đấu xem ai là người có tương tác tốt nhất trên nền tảng này.
Câu hỏi được đặt ra là “Chúng ta tìm đến Tarot vì điều gì?” – thế hệ Tarot Reader hiện đại và mới mẻ lại chứa đựng tiềm năng phát triển khía cạnh kiến thức náy tốt nhất, đồng thời cũng hoàn toàn có thể phá hủy cả cấu trúc nguyên bản chỉ vì khao khát được trở thành trung tâm của sự chú ý. Tarot không có lỗi, nền tảng mạng xã hội không có lỗi, vậy lỗi từ đâu? Con người – chính là những người chọn theo đuổi và vô tình xây dựng nên cụm từ “Tarot Reader Tik-tok-er” chính là nguồn cơn của lỗi lầm này. Nếu ngay từ đầu, chúng ta đi theo đúng quy tắc chung, kiến thức chính quy, không chia sẻ những trải nghiệm đặc thù cá nhân thì có lẽ, danh xưng này sẽ không tồn tại. Thật đáng buồn nếu Tarot ở thời điểm này lại chỉ được đánh giá như dạng chia sẻ thông điệp ngắn hạn, mang năng lượng tâm linh không rõ ràng và đưa con người vô giai đoạn chìm trong ảo tưởng. Thứ mất đi không chỉ là tinh thần học thuật mà còn là loại bỏ giá trị chiêm nghiệm sâu sắc, mọi người đang đón nhận Tarot nhằm tự nạp dopamine ảo tưởng bản thân đang dần được chữa lành.
Nếu đặt vấn đề cho “Tarot Reader Tik-tok-er” rằng, liệu các bạn có thể làm điều gì tốt hơn để chuyển hóa danh xưng này hay không, mình nghĩ điều này khá khó khăn. Vì vốn dĩ Tarot đã bị bóp méo trong một giai đoạn mạng xã hội lên ngôi, nên thay đổi suy nghĩ của người khác chỉ tốn thời gian. Bằng một cách nào đó, điều mà chúng ta – những Tarot Reader đa thế hệ, phải luôn hướng về nền tảng chính quy. Giống như công việc trở thành diễn viên, bạn cần học bài bản về cách trình diễn, điều tiết cảm xúc, sống cùng với nhân vật của mình chứ không phải diễn theo bản năng, ai vui thì cười, ai không vui thì là do họ “khó tính”. Mỗi nghề đều có thang đo cụ thể, bạn không thể xem Tarot với thang đo cảm tính – vì khi ấy niềm tin về Tarot sẽ dần lệch lạc và không rõ mình đang đi theo điều gì là đúng.
4. Sự Hiện Diện Với Vốn Kiến Thức “Thực” Chính Là Cốt Lõi Theo Nghề Dài Lâu
Bí quyết của riêng mình xuyên suốt hành trình học tập, nghiên cứu và chiêm nghiệm cùng Tarot chính là càng đủ ngâm cứu sâu về giá trị của Tarot, chúng ta lại càng ít nói đi, bớt thần thánh hóa hay nói những điều không hẳn là tốt cho mọi người. Điều này có gì đặc biệt không? Đó là nó đi ngược lại với quy tắc của nền tảng mạng xã hội – sẽ ra sao nếu ai cũng chìm trong cái hang của mình, không muốn chia sẻ kiến thức? Đó là lúc chúng ta lại cần bước ra ngoài và chia sẻ, chứ không thể mãi hoạt động ẩn dật, không thể chìm trong một cộng đồng nhỏ rồi cứ tin điều mình muốn tin. Hãy hiểu rằng, Tarot cần sự hiện diện chính thống, không phải là cố tỏ ra huyền bí và truyền tải trong một nhóm nhỏ nào đó.
“Tarot Reader Tik-tok-er” hoàn toàn có thể bước tới giai đoạn trưởng thành nếu họ không việc gì phải tạo ra hình ảnh bản thân đang cực kỳ đặc biệt và độc đáo, bởi lẽ sau tất cả, ai cũng mang khả năng đặc biệt riêng và có cá tính độc đáo riêng. Hãy giải đáp Tarot dưới góc nhìn trung thực, có kiến thức đúng đắn từ sách, đồng thời kiểm soát cả giới hạn của bản thân, không cho phép mình đi ngược lại với mục tiêu ban đầu chỉ vì tham lam follower, muốn được chú ý và nổi tiếng. Bạn sẽ làm nghề lâu dài khi bạn đặt tinh thần trách nhiệm lên hàng đầu, hiểu những gì bản thân đang chia sẻ và tuyệt đối, không được mang tâm lý “muốn nói gì thì nói” khi tự thấy mạng xã hội không cấm cản mình. Hệ quả lớn của những nền tảng cho phép ta muốn tùm lum tà la chính sinh ra cả thế hệ nói mà chẳng biết suy nghĩ, hoàn toàn đặt ra nhiều câu hỏi trên trời dưới đất mà quên mất một điều – sự tiết chế.
Thú thật, bản thân bộ môn Tarot chưa bao giờ cần thêm nội dung sâu sắc để kiến tạo thêm sự huyền bí, cũng như Tarot không nhất thiết phải ma mị, đen tối để trở nên có giá trị. Ngược lại, điều khiến Tarot thật sự có chiều sâu là khi những thông điệp ấy trao cho người xem hiểu rõ giai đoạn hiện tại (những video chia sẻ năng lượng chung hoàn toàn hợp lý nếu có những biểu lộ của mình tương ứng với điều mà Tarot Reader đề cập), nhìn ra được một vấn đề nào đó hoặc được khẳng định băn khoăn trong trái tim mình (những video chọn tụ bài/thông điệp chung sẽ mang giá trị cao khi chủ đề đúng với nhu cầu tiêu thụ của người dùng). Bạn thấy đó, Tarot đủ tầm để hiện diện khi kiến thức được trao đi là “sự xác thực”, không phải tô vẽ bằng sự lố lăng của những chú ngựa non háu đá, muốn chứng minh khả năng thần thánh thuộc vào giai đoạn hiện đại hóa này.
Có lẽ, bản thân bạn đọc bài viết này lẫn mình, người chọn chia sẻ những điều thành thật dù đau lòng này sẽ khó thể nào thay đổi danh xưng “Tarot Reader Tik-tok-er”, cũng như điều đó chưa chắc cần thiết. Nhiệm vụ của chúng ta đó là hiểu rõ về sự dịch chuyển của từng giai đoạn, để rồi góp phần thay đổi nó, tạo ra nhiều giá trị theo nhiều hướng khác nhau. Tarot không cần thêm sự “trình diễn” của các Tarot Reader – Tarot cần thêm những người thật sự biết mình đang làm gì để góp phần cho sự lan tỏa thông điệp tốt đẹp.
Nguyễn Hiếu